بوشهر نهنگ پيرِن خاك پاك مِردِ دِريان

 علي اكبر هلال بحر

 بندر بوشهر بقول (لرد گرزن) از روی عرشه کشتی منظره زیبایی دارد عمارات چند طبقه سنگی، کوچه های سنگفرش نخلهای سرسبز و درختان کنار (سدر) و بابل جلوه غریبی از دوردست ها به شهر میدهد در کارنامه اردشیر بابکان مسطور است که موسس سلسله ساسانیان به جهاتی سفری به جنوب پارس کرد و در انجا چشمش به آبهای نیلگون دریا و منظره با شکوه و جلال غروب آفتاب افتاد و شیفته آن گردید لذا دستورداد در آنجا آتشگاهی بسازند که بنام بافت اردشیرنامیده شد که همان اردشیر نامند در ریشهر سنگها و اجرهایی با نقوش و خطوط میخی و مجسمه های که از قدمت ان خود از قدرت حکایت می کند یافت میشود. اماشهر بوشهر تا 248 سال پیش یک دهکده ماهیگیری بیش نبود نادر شاه افشار چون متوجه اهمیت وجود نیروی دریایی شده بود لذا اقدام به تاسیس کارخانه کشتی سازی در آنجا کرد که تحت نظر انگلیسی بلقب دریابیگی مفتخر گردید و او را جمال بیگ هم میگفتند اداره می گردید و آن موقع حکومت بوشهر بعهده مرحوم شیخ ناصر خان آل مذکور بود. بوشهر مرکز عمده تجارت انگلیس ها در خلیج فارس بود. بوشهر در سال 1254و 1273 هنگام حمله ایران به هرات مورد تجاوز قوای انگلیس ها قرار گرفت و در موقع بود که افراد تنگستانی و دشتی ها داد مردانگی داده و با کمال رشادت تا آخرین قطره خون از خاک وطن خود دفاع و با کشتن ژنرال آیرم و قریب 300 نفر سرباز هندی و انگلیسی نام خود را با خطوط طلایی در تاریخ به یادگار گذاردند در سال 1273 که شهر هرات به وسیله سلطان مراد میرزا سام السلطنه فتح شد نمایندگان سیاسی دولت انگلستان در هر شهری که می بردند به نام اعتراض نسبت به اقدامات ایران و حمایت از دولت افغانستان از ایران خارج شدن از آن جمله کپتان جونس بالیوژ بوشهر هم در تاریخ 11 ربیع الاول طی نامه ای که به میرزا حسن علی خان دریابیگی حاکم بوشهر نوشت قطع رابطه سیاسی دولت انگلستان را با دولت ایران متذکر گردیده و روز 17 همان ماه بیرق دولت متبوع خود را پائین کشید و از بوشهر خارج گردید 3 روز بعد 3 فروند کشتی جنگی در لنگرگاه بوشهر ظاهر و تا روز 4 ریع الثانی کشتی های انگلیسی بوشهر را تهدید می کردند و تعداد آن ها به 30 فروند رسید فرماندهی سربازان بوشهر به عهده سرهنگ مهدی خان فرمانده فوج نهاوندی که در آن موقع در بوشهر اقامت داشت قرارگرفت. سرهنگ مهدی خان مجبور شد قلعه ریشهر را سنگر گاه خود در تل قلعت پوشان مستقر و 400 نفر افراد تنگستانی به سرکردگی باقر خان تنگستانی و شیخ حسین عرب و نوح چاهکوتاهی را مامور محافظت ریشهر و بهمنی کرد. روز نهم ربیع الثانی سربازان انگلیسی از طریق هلیله پیاده شده و جنگ و ستیز شروع شد تفنگچیان تنگستانی و چاهکوتاهی چنان مردانه ایستادگی نمودند که کار از تفنگ و گلوله گذرانیده با شمشیر به سربازان بیگانه حمله و 740 نفر سرباز و افسرجراح و سردار به خاک افکندند ولی سرانجام تفنگچیان ایرانی در مقابل آتش توپخانه دشمن تاب مقاومت نیاورده و متفرق گشتند و انگلیسی ها موفق شدند که بیرق ایران را پایین کشیده و پرچم انگلیس افراشته تا اینکه متارکه بسته شد و نیروی انگلیسی بوشهر را تخلیه کردند. دومین بلیه ای که دچار بوشهر شد حمله ناگهانی قوای انگلیسی در سال 1914 یعنی جنگ بین المللی اول بود که در این جنگ هم تنگستانی ها و چاهکوتاهی ها کمال رشادت و مردانگی بخرج داده و مردانه از تجاوز اجنبی بخاک وطن ممانعت با همکاری دلیرانه یکی از نخبه سرداران ملی بنام رئیس علی دلواری به درجه شهادت حائز آمد.

به زودی در گالری عکس این وبلاگ بزرگترین نمایشگاه عکس از آثار تاریخی و گردشگری بوشهر راه اندازی می‌شود

وصیت نامه دایوش را برای شما دوستان عزیز گذاشتیم و امیدواریم که تمام ایرانیان به وصیت داریوش هخامنشی که همانا حفظ تمدن و فرهنگ ایران زمین است کوشا باشیم.

اینک من از دنیا میروم بیست وپنج کشور جزء امپراتوری ایران است. و در تمام این کشور ها پول ایران رواج دارد وایرانیان در آن کشور ها دارای احترام هستند . و مردم کشور ها در ایران نیز دارای احترام هستند.

جانشین من خشایار شا باید مثل من در حفظ این کشور ها بکوشد . وراه نگهداری این کشور ها آن است که در امور داخلی آنها مداخله نکند و مذهب وشعائر آنان را محترم بشمارد.اکنون که من از این دنیا می روم تو دوازده کرور در یک زر در خزانه سلطنتی داری و این زر یکی از ارکان قدرت تو میباشد . زیرا قدرت پادشاه فقط به شمشیر نیست بلکه به ثروت نیز هست . البته به خاطر داشته باش تو باید به این ذخیره بیفزایی نه اینکه از آن بکاهی . من نمی گویم که در مواقع ضروری از آن برداشت نکن ، زیرا قاعده این زر در خزانه آن است که هنگام ضرورت از آن برداشت کنند ، اما در اولین فرصت آنچه برداشتی به خزانه برگردان . مادرت آتوسا برمن حق دارد پس پیوسته وسایل رضایت خاطرش را فراهم کن .
ده سال است که من مشغول ساختن انبار های غله در نقاط مختلف کشور هستم و من روش ساختن این انبار ها را که از سنگ ساخته می شود وبه شکل استوانه هست در مصر آموختم و چون انبار ها پیوسته تخلیه می شود حشرات در آن بوجود نمی آیند و غله در این انبار ها چند سال می ماند بدون اینکه فاسد شود و توباید بعد از من به ساختن انبار های غله ادامه بدهی تا اینکه همواره آذوقه دو و یا سه سال کشور در آن انبار ها موجود باشد . و هر ساله بعد از اینکه غله جدید بدست آمد از غله موجود در انبار ها برای تامین کسری خواروبار از آن استفاده کن و غله جدید را بعد از اینکه بوجاری شد به انبار منتقل نما و به این ترتیب تو هرگز برای آذوغه در این مملکت دغدغه نخواهی داشت ولو دو یا سه سال پیاپی خشکسالی شود .
هرگز دوستان وندیمان خود را به کار های مملکتی نگمار و برای آنها همان مزیت دوست بودن با تو کافی است . چون اگر دوستان وندیمان خود را به کار های مملکتی بگماری و آنان به مردم ظلم کنند و استفاده نامشروع نمایند نخواهی توانست آنها را به مجازات برسانی چون با تو دوست هستند و تو ناچاری رعایت دوستی بنمایی .
کانالی که من میخواستم بین شط نیل و دریای سرخ بوجود بیاورم هنوز به اتمام نرسیده و تمام کردن این کانال از نظر بازرگانی و جنگی خیلی اهمیت دارد تو باید آن کانال را به اتمام برسانی و عوارض عبور کشتی ها از آن کانال نباید آنقدر سنگین باشد که ناخدایان کشتی ها ترجیح بدهند که از آن عبور نکنند .اکنون من سپاهی به طرف مصر فرستادم تا اینکه در این قلمرو ، نظم و امنیت برقرار کند ، ولی فرصت نکردم سپاهی به طرف یونان بفرستم و تو باید این کار را به انجام برسانی . با یک ارتش قدرتمند به یونان حمله کن و به یونانیان بفهمان که پادشاه ایران قادر است مرتکبین فجایع را تنبیه کند .
توصیه دیگر من به تو این است که هرگز دروغ گو و متملق را به خود راه نده ، چون هردوی آنها آفت سلطنت هستند و بدون ترحم دروغ گو را از خود دور نما . هرگز عمال دیوان را بر مردم مسلط نکن ، و برای اینکه عمال دیوان بر مردم مسلط نشوند ، قانون مالیات وضع کردم که تماس عمال دیوان با مردم را خیلی کم کرده است و اگر این قانون را حفظ کنی عمال حکومت با مردم زیاد تماس نخواهند داشت .
افسران وسربازان ارتش را راضی نگه دار و با آنها بدرفتاری نکن . اگر با آنها بد رفتاری کنی آنها نخواهند توانست معامله متقابل کنند . اما در میدان جنگ تلافی خواهند کرد ولو به قیمت کشته شدن خودشان باشد و تلافی آنها اینطور خواهد بود که دست روی دست می گذارند و تسلیم می شوند تا اینکه وسیله شکست خوردن تو را فراهم کنند .
امر آموزش را که من شروع کردم ادامه بده وبگذار اتباع تو بتوانند بخوانند وبنویسند تا اینکه فهم وعقل آنها بیشتر شود وهر چه فهم وعقل آنها بیشتر شود ، تو با اطمینان بیشتری میتوانی سلطنت کنی . همواره حامی کیش یزدان پرستی باش . اما هیچ قومی را مجبور نکن که از کیش تو پیروی نماید و پیوسته و همیشه به خاطر داشته باش که هرکس باید آزاد باشد و از هر کیش که میل دارد پیروی نماید .
بعد از اینکه من زندگی را بدرود گفتم . بدن من را بشوی و آنگاه کفنی را که من خود فراهم کرده ام بر من به پیچان و در تابوت سنگی قرار بده و در قبر بگذار . اما قبرم را که موجود است مسدود نکن تا هرزمانی که میتوانی وارد قبر بشوی و تابوت سنگی مرا در آنجا ببینی و بفهمی ، که من پدر تو پادشاهی مقتدربودم و بر بیست وپنج کشور سلطنت میکردم ،مردم و تو نیز مثل من خواهی مرد . زیرا سرنوشت آدمی این است که بمیرد ، خواه پادشاه بیست وپنج کشور باشد خواه یک خارکن و هیچ کس در ان جهان باقی نخواهد ماند . اگر تو هر زمان که فرصت بدست می آوری وارد قبر من بشوی و تابوت را ببینی ، غرور وخود خواهی برتو غلبه خواهد کرد ، اما وقتی مرگ خود را نزدیک دیدی ، بگو قبر مرا مسدود نمایند و وصیت کن که پسرت قبر تو را باز نگه دارد تا ینکه بتواند تابوت حاوی جسد تو را ببیند .زنهار زنهار ، هرگز هم مدعی وهم قاضی نشو اگر از کسی ادعایی داری موافقت کن یک قاضی بیطرف آن ادعا را مورد رسیدگی قرار دهد . و رای صادر نماید . زیرا کسی که مدعی است اگر قاضی هم باشد ظلم خواهد کرد .
هرگز از آباد کردن دست برندار . زیرا که اگر از آباد کردن دست برداری کشور تو رو به ویرانی خواهد گذاشت زیرا این قاعده است که وقتی کشوری آباد نمی شود به طرف ویرانی می رود . در آباد کردن ، حفر قنات و احداث جاده وشهر سازی را در درجه اول قرار بده .
عفو وسخاوت را فراموش نکن و بدان بعد از عدالت برجسته ترین صفت پادشاهان عفو است و سخاوت ، ولی عفو باید فقط موقعی بکار بیفتد که کسی نسبت به تو خطایی کرده باشد و اگر به دیگری خطایی کرده باشد و تو خطا را عفو کنی ظلم کرده ای زیرا حق دیگری را پایمال نموده ای .بیش از این چیزی نمیگویم این اظهارات را با حضور کسانی که غیر از تو در اینجا حاضر هستند ، کردم . تا اینکه بدانند قبل از مرگ من این توصیه ها را کرده ام و اینک بروید و مرا تنها بگذارید زیرا احساس میکنم مرگم نزدیک شده است .